Logopedie
Communiceren is een voortdurend leerproces. In 1990 studeerde ik af als logopedist, zonder precies te weten wat het vak in de praktijk zou inhouden. Achteraf ben ik daar blij om, want het werkveld blijkt enorm breed en veelzijdig. Het is een vak waarin je je een leven lang kunt blijven ontwikkelen. Logopedie omvat veel meer dan alleen het herstellen van functies, want dat is niet altijd mogelijk. Het gaat minstens zo vaak om het vinden van nieuwe manieren om te communiceren, zodat mensen zich opnieuw kunnen uitdrukken en in contact kunnen blijven. De oorsprong van het woord logopedie ligt in het Oudgrieks, waarin ‘logos’ staat voor woord of rede en ‘paideia’ voor opvoeding of onderwijs. Samen verwijzen deze begrippen naar leren en begeleiden in communicatie, en dat is precies waar ons vak om draait.
Een jaar bij het HLAC ( HersenLetsel AfasieCentrum) en mijn creatieve brein
Sinds een jaar werk ik op het HLAC, na ruim 23 jaar voornamelijk als stemtherapeut te hebben gewerkt. In die periode onderzocht ik daarnaast verschillende alternatieve vormen van expressie en paste ik die toe bij mensen zonder hersenletsel. Eerder in mijn carrière had ik al met mensen met afasie gewerkt, maar de zorg zag er toen heel anders uit en was veel minder digitaal ingericht. Inmiddels kan ik mijn creatieve invalshoek op een nieuwe manier inzetten. Ik hou ervan mezelf te uiten en gedachten om te zetten in poëzie of liedjes, en ik zie vaak verbanden die ik graag deel. Dit leidt tot ideeën om cliënten te stimuleren tot journaling of tot het maken van een fotoboek over hun leven met afasie. Zulke initiatieven dragen bij aan alternatieve communicatie en aan het hervinden van identiteit. Met veel enthousiasme pas ik dit toe in mijn huidige werk, en vanuit die betrokkenheid wil ik mijn ervaringen delen in het bloggen voor AfasieNet.
Leren van cliënten
Bij het schrijven voor dit blog, dacht ik aanvankelijk een mooi verhaal te kunnen schetsen. Over de cliënten die prachtige resultaten hadden behaald in een WhatsApp-oefengroep, met inspirerende initiatieven en duidelijke intenties. In mijn hoofd stond het verhaal al grotendeels klaar, maar het was nog niet mét of dóór de cliënten geschreven. Toen de deadline naderde, besloot ik dit met hen te bespreken. Hun reactie was helder: het was nog niet het juiste moment om dit verhaal te delen. Dat was een belangrijke les, want in onze samenwerking gaat het juist om de persoonlijke stem van de cliënt. We willen immers verhalen vertellen die recht doen aan hun ervaringen, bijvoorbeeld over hoe het leven veranderd is door afasie, wat helpt in de communicatie, welke activiteiten plezier en betekenis geven, hoe iemand omgaat met verdriet en verlies, of hoe veerkracht gevonden wordt in moeilijke tijden. De stappen erkenning en gehoord en gezien worden waren belangrijk. En de begrippen ethiek en privacy werden uitgebreid besproken. En was ik met hen weer een leerervaring rijker. Ik kan wel iets willen, maar moet het eerst rijpen voor het uitgevoerd kan worden. Dus ook ik als behandelaar leer elke dag weer.
Reizen en schrijven
Omdat de blog wel afgerond moest worden, besloot ik het werk mee te nemen op vakantie. Tijdens een overstap op het vliegveld van Stockholm werkte ik op mijn iPad verder, waarna mijn collega in Nederland de tekst nalas. Zo was onze bijdrage voor de Zellingenblog toch op tijd klaar. Communicatie houdt overigens niet op bij mijn werk; ook tijdens vakanties blijf ik schrijven, bijvoorbeeld via Polarsteps, waar ik mijn reiservaringen over het hoge Noorden deel. Soms stuur ik collega’s foto’s van geitjes die ik onderweg tegenkom, wellicht wat vaker dan nodig, maar in gedachten hoor ik hen daar vriendelijk om lachen.
Wat in het vat zit
De blog die ik aanvankelijk in gedachten had, blijft dus nog even liggen, maar zoals het gezegde luidt: wat in het vat zit, verzuurt niet. Voor de volgende maand geef ik het stokje graag door aan mijn collega Rowena, en ik kijk uit naar haar bijdrage.
Ik wens iedereen een fijne nazomer toe.
Mathanja
P.S. met de foto’s ala Mathanja!
